cb527180     

Давидович Сергей - Замалёўкi (На Белорусском Языке)



Сяргей Давiдовiч
Замалёўкi
Ад успамiнаў не абаронiць
Нi доўгi век, нi хуткi час...
Няхай былое душу бяссонiць,
Хай ачышчае i лечыць нас.
Хвалiць цi ганьбiць усё агулам
Лягчэй, чым "важыць" за крокам крок.
Шмат i памылак - там, у мiнулым,
Ёсць i выснова - жыцця выток.
КАЛОДКI
Колькi помню свайго тату, ён нiколi не сядзеў без справы, злажыўшы рукi.
Калi выпадаў рэдкi вольны час - ён то пiлу вастрыў, то касу кляпаў, то дратву
смалiў i валёнкi падшываў, то кошычак плёў, то ражачку майстраваў, то лучыну
шчапаў - святла ж не было. Адным словам - майстар.
Чалавек, якi ўцягнуўся ў працу, без яе не можа, як п'янiца без гарэлкi.
Вось чаму адразу пасля вайны, на зайздрасць усiм, у нас першых з'явiлiся
драўляныя калодкi.
Лапцi - гэта адно. Калодкi - зусiм iншае. Яны замянялi нам абутак, якому
не было зносу.
Вычэсваў тата сякеркай нешта падобнае на падэшву, зверху прымацоўваў, як у
лыжах, раменьчык цi кусок гумы, каб было куды ўсунуць нагу, - i "абутак"
гатовы. Праўда, хадзiць у калодках было няёмка - падымеш нагу, каб
пераступiць, а пятка драўлянай падэшвы не хоча падымацца, адвiсае ўвесь час.
Даводзiлася ногi цягнуць, перасоўваць.
Затое як гэтыя калодкi па-залiхвацку палясквалi на каменьчыках, цокалi,
нiбы конь капытамi. Iдзеш i сам сабе зайздросцiш - цок! цок! цок! цок!
БАЗАР
Летам нам жылося лягчэй - арэхi, ягады, нейкая дзiчка, а то i яблык
перападзе, потым - грыбы. А яшчэ было шчаўе!
Мне здаецца, што шчаўю, наогул, трэба паставiць помнiк - яно ўратавала
многа людзей ад галоднай смерцi. Назбiраем яго ўсёй сям'ёй мех, i потым мама
цi сястра нясуць гэты мех на сваiх плячах пешшу аж у Менск. А да Менска -
сорак вёрст. Там шчаўе прадавалася даволi хутка - патрэба на яго была заўсёды,
а за выручаныя грошы купляўся хлеб i - зноў з мяшком за плячыма, адным днём,
пешшу дамоў. Хлеб нiколi лёгка не даваўся бедным людзям.
Але якое ж было свята, калi мама цi сястра вярталiся дахаты. Праўда, хлеб
выдаваўся мамай маленькiмi лустачкамi, каб як мага больш аддалiць голад. Чым
менш заставалася хлеба, тым танейшымi былi лустачкi. Бывала, возьмеш яе ў
руку, а лустачка перагiнаецца, як паперка. Я, памятаю, кiдаўся ў слёзы - чаму
так мала хлеба. Тады тата браў мяне на рукi i казаў, трымаючы лустачку
насупраць святла:
- Глядзi, сынок, а вось - базар!.. А колькi людзей на базары!..
Лустачка была танюсенькая i амаль уся прасвечвалася ад порыстасцi, была
ўся на дзюрачках, як рэшата. Гэта мяне забаўляла, я пераставаў плакаць i
з'ядаў свой "базар".
ВЕРАБ'ЮШКА
Адразу ж за вёскай пачынаўся луг з высокай травой, мноствам розных палявых
кветак. Сталаму чалавеку трава была трошкi вышэй за калена, а ў нас тырчэлi
толькi нашыя "макаўкi" з травы. Але бегалi мы на гэты луг не толькi дзеля
забавы - на iм густа расло шчаўе, якое праз некаторы час выкiдвала ўгару
далiкатныя сакаўныя дудкi, на якiх ужо пазней выспявала семя. Вось гэтымi
дудкамi мы i сiлкавалiся, яны нас моцна ратавалi ад голаду. Чамусьцi гэтыя
дудкi мы звалi - вераб'юшка i нават жартавалi:
- Вераб'юшка - балiць б'юшка.
I сапраўды, ад гэтай зелянiны-кiслаты нярэдка балелi нашыя жываты.
Сярод нас была Ларыса Мiцько, якой сваякi прывезлi з Менска прыгожую, у
кветачкi, сукенку. Шчаслiвая Ларыса апранула абноўку i не адчувала зямлi пад
нагамi - бегала, шчабятала, качалася па траве. I трэба ж было так здарыцца,
што сукеначка за нешта зачапiлася i разадралася. А мацi ў Ларысы была вельмi
строгая, з дзецьмi не цырымонiлася, бо i ў iхняй сям'i "галавасцiкаў" была
цэл



Назад